आज सरस्वती पूजा : शैक्षिक संस्थामा विशेष रूपमा मनाइदै

काठमाडौँ /९ माघ – आज वसन्त पञ्चमी अर्थात् सरस्वती पूजा । वसन्त पञ्चमी हिन्दु धर्मको एक महत्वपूर्ण पर्व हो, जसलाई ज्ञान, विद्या, कला र संगीतकी देवी सरस्वतीको पूजा गर्ने दिनका रूपमा मनाइन्छ । हरेक वर्ष माघ महिनाको शुक्ल पञ्चमी तिथिमा पर्ने यस पर्वले वसन्त ऋतुको आगमनको संकेत गर्दछ । जाडोको अन्त्यसँगै प्रकृतिमा हरियाली छाउँदै जानु र वातावरणमा नयाँ उमङ्ग देखिनु नै वसन्त पञ्चमीको विशेषता हो ।


यस दिन बिहानै स्नान गरी शुद्ध पहिरन लगाएर देवी सरस्वतीको पूजा–अर्चना गरिन्छ । विशेष गरी पहेँलो र सेतो रंगका कपडा लगाउने चलन छ, जसले शुद्धता, ज्ञान र सकारात्मक ऊर्जाको प्रतीक मानिन्छ । घर, विद्यालय, कलेज तथा मन्दिरहरूमा देवी सरस्वतीको मूर्ति वा तस्विर स्थापना गरी विधिपूर्वक पूजा गरिन्छ ।


आज पुस्तक, कलम, कापी, वाद्ययन्त्र जस्ता सामग्री देवीको चरणमा राखी पूजा गर्ने परम्परा रहेको छ । विद्यार्थी, शिक्षक, कलाकार तथा बौद्धिक क्षेत्रसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरूले यस दिन विशेष श्रद्धा र भक्तिका साथ देवी सरस्वतीको आशीर्वाद लिने गर्दछन् । कतिपय स्थानमा बालबालिकालाई पहिलो पटक अक्षर लेख्न सिकाउने ‘विद्यारम्भ संस्कार’ पनि यही दिन गरिन्छ ।


विद्यालय तथा शैक्षिक संस्थाहरूमा सरस्वती पूजा विशेष रूपमा मनाइन्छ । पूजा कार्यक्रमसँगै सरस्वती वन्दना, भजन–कीर्तन तथा सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना गरिन्छ । पूजा सम्पन्न भएपछि प्रसाद वितरण गर्ने चलनले आपसी सद्‍भाव र सामाजिक एकतालाई बल पु¥याउँछ ।


वसन्त पञ्चमी धार्मिक आस्थासँगै ज्ञान, अनुशासन र सिर्जनशीलताको महत्त्व स्मरण गराउने पर्व हो । यस पर्वले विद्यार्थीहरूलाई अध्ययनप्रति प्रेरित गर्नुका साथै समाजमा सकारात्मक सोच, सांस्कृतिक चेतना र शैक्षिक मूल्यको विकासमा योगदान पु¥याउँदै आएको छ । त्यसैले वसन्त पञ्चमीलाई श्रद्धा, भक्ति र उल्लासका साथ मनाउने गरिन्छ ।